
یک ارجاع میتواند عنوان واقعی و DOI معتبر داشته باشد، اما از جملهای که کنار آن نوشتهایم پشتیبانی نکند. بنابراین بررسی رفرنس را نباید به بازشدن لینک محدود کرد.
سه پرسش جدا
اول، آیا اثر وجود دارد؟ عنوان، نویسندگان، سال و مجله را با ناشر یا پایگاه علمی تطبیق دهید. Crossref؛ فرادادهٔ آثار علمی برای بازیابی فرادادهٔ آثار ثبتشده مفید است؛ این فراداده بهتنهایی دربارهٔ کیفیت علمی یا درستی برداشت ما داوری نمیکند.
دوم، آیا مشخصات دقیقاند؟ گاهی مدل عنوان یک مقاله را با سال یا نویسندگان مقالهای دیگر ترکیب میکند. سوم، آیا متن اصلی واقعاً ادعای مورد نظر را تأیید میکند؟ پاسخ این پرسش از روی عنوان به دست نمیآید.
مثال یک خطای آرام
فرض کنید جملهٔ شما میگوید «این ابزار پیامد بیماران را بهتر کرده است»، اما مقاله فقط دقت الگوریتم را روی تصاویر ذخیرهشده سنجیده. رفرنس جعلی نیست؛ ارتباط استدلالی اشتباه است. جمله باید به همان نتیجهٔ محدودِ مطالعه برگردد یا منبع متناسب دیگری پیدا شود.
دفتر کنترل منابع
برای هر ادعای مهم، جملهٔ مقالهٔ خودتان، رفرنس، محل شاهد و وضعیت بررسی را ثبت کنید. موارد بررسینشده را با علامتی روشن از متن آمادهٔ ارسال جدا نگه دارید. اصل مسئولیت نویسنده در استفاده از ابزارهای AI در ICMJE؛ استفادهٔ نویسندگان از هوش مصنوعی هم تصریح شده است.
از مدل میتوان خواست ناسازگاری عنوان و DOI را علامت بزند، اما تأیید نهایی باید به منبع اصلی تکیه کند. این کار احتمال انتقال خطا از یک پیشنویس خوشخوان به نسخهٔ منتشرشده را کمتر میکند.
منابع این یادداشت
- Crossref؛ فرادادهٔ آثار علمی www.crossref.org
- ICMJE؛ استفادهٔ نویسندگان از هوش مصنوعی icmje.org


